Organizacja OGÓLNOPOLSKA BAZA PRACODAWCÓW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH OBPON.ORG wobec licznych próśb naszych Członków, zwróciła się w dniu 20.01.2010r. do Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Pana Jarosława Dudy oraz do Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Pana Wojciecha Skiby z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego od kilku miesięcy Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej odmawia wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis na wydatki w ramach indywidualnych programów rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
W DNIU 21.07.2010 R. OTRZYMALISMY ODPOWIEDŹ Z BON Z DNIA 15.07.2010r, KTÓRĄ PREZENTUJEMY PONIŻEJ
OBPON.ORG/0012/08/IS-MH/2010.01.20
Szanowny Pan
Jarosław Duda - Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
ul. Gałczyńskiego 4,
00- 362 Warszawa
Organizacja OGÓLNOPOLSKA BAZA PRACODAWCÓW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH OBPON.ORG zwraca się z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego od kilku miesięcy Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej odmawia wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis na wydatki w ramach indywidualnych programów rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Nasze wątpliwości budzi fakt, iż organy administracji odmawiają wydawania zaświadczeń nie uzasadniając, dlaczego nie dały wiarygodności ocenie dokonanej przez zespół specjalistów (doradcy zawodowego, lekarza, osoby zajmującej się problematyką rehabilitacji) lub skoro nie posiadają specjalistycznej wiedzy medycznej i z dziedziny doradztwa zawodowego nie powołały biegłych dla ustalenia wiedzy specjalistycznej.
Od kilku miesięcy otrzymujemy stałe informacje od pracodawców osób niepełnosprawnych o odmowie wydawania zaświadczeń przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz w procesie odwoławczym przez Pana Ministra. Jesteśmy w posiadaniu, co najmniej kilkudziesięciu odmownych decyzji, dotyczących niemal identycznych kwestii, które jeszcze kilka tygodni i miesięcy temu były weryfikowane przez PFRON pozytywnie jako działania zmniejszające ograniczenia zawodowe osób niepełnosprawnych.
W postanowieniach o odmowie wydania zaświadczeń, w których jesteśmy posiadaniu, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, niezależnie jaki został dokonany zakup i niezależnie od posiadanego schorzenia, konsekwentnie odmawia wydania zaświadczeń o pomocy de minimis, używając następujących argumentów:
1.„W przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi fakt eliminowania ograniczeń zawodowych, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników poprzez zakup samochodu, ponieważ trudno znaleźć związek pomiędzy jego zakupem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności.”
Cytat ten powtarza się w sytuacji przykładowo dostosowania miejsca pracy poprzez zamontowanie schodów, by osoba z zaburzeniem funkcji chodzenia mogła ograniczyć konieczność poruszania się, zakupu i montażu klimatyzacji na stanowisku pracy osobie z nadciśnieniem tętniczym.
2. „Modernizacja stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych zgodnie z zaleceniami lekarskimi jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Wynika to, z zakresu prawa pracy i przepisów bhp, które nakładają na pracodawcę obowiązek zorganizowania pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i ergonomii każdemu zatrudnionemu pracowników, zarówno niepełnosprawnemu, jak i pełnosprawnemu.”
Cytat ten powtarza się przy każdym zakupie wyposażającym stanowisko pracy czy dokonywaniu jego modernizacji w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej.
3. „Indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi czy środków transportu stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością pracownika. Należy też wskazać, iż to pracodawca jest obowiązany zapewnić odpowiednie warunki pracy przy wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, a także dołożyć wszelkich starań, by wyeliminować ryzyko doznania przez pracowników urazu przy wykonywaniu pracy.
Indywidualne programy rehabilitacji mogą służyć wyposażeniu miejsca pracy, ale jedynie w takim stopniu, w jakim on zmniejszy lub wyeliminuje ograniczenia zawodowe pracownika. W przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi fakt eliminowania ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika poprzez zakup środków transportu, ponieważ trudno znaleźć związek pomiędzy jej zakupem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.”
Niezależnie od dokonanego zakupu i oceny dokonanej przez lekarza (często biegłego sądowego), doradcę zawodowego, osobę zajmującą się problematyką rehabilitacji, odpowiedź jest zawsze jak wyżej – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie widzi związku.
W Naszej opinii postępowanie organów administracji nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
1. Nie można wydać negatywnego rozstrzygnięcia opierając się na wątpliwościach. Jeżeli takie istnieją i organowi „trudno znaleźć związek” lub „ma wątpliwości”, należało powołać biegłych zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a.
Do podstawowych zasad postępowania administracyjnego należą zasada prawdy obiektywnej - oznacza ona ciążący na organie administracyjnym, prowadzącym postępowanie obowiązek dążenia do możliwie najwierniejszego odtworzenia rzeczywistego stanu faktycznego, na podstawie którego ma nastąpić wydanie decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić wówczas, gdy okoliczności sprawy są w pełni wyjaśnione, a więc gdy znana jest cała prawda i nie ma w tym zakresie wątpliwości.
2. Do skonstruowania indywidualnego programu rehabilitacji zgodnie z § 6 ust 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 245 poz. 1810 z późn. zm.) prawodawca powołał zespół specjalistów w składzie:
1) lekarz lub pielęgniarka, wykonujący świadczenia zdrowotne na rzecz zakładu, o których mowa w
art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji;
2) osoba zajmująca się problematyką rehabilitacji u pracodawcy prowadzącego zakład;
3) doradca zawodowy lub instruktor zawodu.
Komisja rehabilitacyjna dokonuje oceny po dokonaniu diagnozy sytuacji zawodowej osoby niepełnosprawnej. Diagnoza sytuacji zawodowej oznacza ocenę przydatności do pracy osoby niepełnosprawnej, a konkretnie postępowanie zespołu specjalistów, mające na celu ustalenie aktualnych i potencjalnych możliwości zawodowych osoby niepełnosprawnej na podstawie cech:
– biologicznych,
– psychicznych,
– społecznych.
Jeżeli z dokonanej diagnozy sytuacji zawodowej przez komisję rehabilitacyjną wynika, że proponowane działanie zmniejsza ograniczenia zawodowe, tj. wpływa na realną możliwość świadczenia bądź utrzymania pracy przez osobę niepełnosprawną, pracodawca może sfinansować wydatki zaopiniowane przez komisję rehabilitacyjną.
Organ administracji, aby posiąść niezbędną wiedzę do dokonania oceny merytorycznej, musiałby powołać biegłych - uzyskać opinię doradcy zawodowego, lekarza, osoby zajmującej się problematyką rehabilitacji. W większości przypadków Fundusz nie wskazał w żaden sposób, z jakiego powodu odmówił wiarygodności ocenie dokonanej przez lekarza i doradcę zawodowego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie oceny dowodów.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że ocena opinii lekarskich przez organ administracji nie ma cech dowolności. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna.
Wyrok z dnia 16 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (III SA/Wr 492/07)
„W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii lekarskich w niniejszej sprawie nie ma cech dowolności. Wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny przyczyny, dla których opiniom tym dano wiarę. Zgodzić należy się według składu orzekającego z tym, że skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te są ze sobą spójne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do uznania ich za lakoniczne, nieprzekonujące, a zatem odmówienie im wiarygodności byłoby nieuzasadnione. Podkreślić trzeba, że orzeczenie lekarskie, które jest sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajduje poparcie w przeprowadzonych badaniach, jest prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione, wiąże organ orzekający w danej sprawie. Zarówno organ administracyjny, jak również Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie orzeczenia lekarskie. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez dwie niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należało jako rzetelne, spójne, niepozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami.”
3. Każda osoba niepełnosprawna ma ograniczenia wynikające z niepełnosprawności. Oceny tych ograniczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dokonuje doradca zawodowy, lekarz i pracownik zajmujący się problematyką rehabilitacji. Celem zmniejszenia ograniczeń zawodowych takiej osoby niepełnosprawnej jest usunięcie wszelkich barier i niedogodności, które wynikają ze stanu zdrowia i przeciwwskazań do zatrudnienia wskazanych przez doradcę zawodowego i lekarza. Aby jednak dokonać takiej oceny należy mieć specjalistyczną wiedzę w tym zakresie.
Zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej może się odbywać poprzez wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt ogólnodostępny i nie polega na wykonaniu czegoś, co nie jest ogólnodostępne, sprzętu niestandardowego wykonanego specjalnie dla osoby niepełnosprawnej. Zakup "zwykłych" stosowanych na co dzień maszyn czy urządzeń w przypadku osób niepełnosprawnych jest w wielu przypadkach jedynym rozwiązaniem, aby mogły one kontynuować bądź podjąć pracę zawodową. To, co w naszym pojęciu jest rzeczą "zwykłą", "codziennego użytku"- dla osoby niepełnosprawnej może oznaczać możliwość wykonywania w ogóle pracy zawodowej (jak np. meble dla osoby z syndromem RSI czyli zespołu urazów wynikających z chronicznego przeciążenia organizmu, objawiający się przewlekłymi bólami ramion, przedramion, przegubów i dłoni, samochód dla osoby z zaburzeniami funkcji chodzenia, klimatyzator dla osoby ze schorzeniem układu oddechowego. Samochód dla osoby z zaburzeniem funkcji chodzenia nie musi być w szczególny sposób dostosowany, by zmniejszać ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej, tj. wpływać na realną możliwość świadczenia pracy przez tę osobę, ale takiej oceny dokonuje zgodnie z obowiązującym prawem lekarz, pracownik zajmujący się problematyką rehabilitacji, doradca zawodowy - nie posiada zaś takiej wiedzy organ administracji.
W 2002 roku została ustanowiona norma PN-EN ISO 9999:2002 – Pomoce techniczne dla osób niepełnosprawnych – Klasyfikacja, która jest polską wersją normy europejskiej EN ISO 9999. Według tej normy: pomoc techniczna dla osób niepełnosprawnych to każdy wyrób, przyrząd, wyposażenie lub system techniczny używany przez osobę niepełnosprawną, wykonany specjalnie lub ogólnodostępny, którego funkcją jest zapobieganie, zastępowanie, łagodzenie lub neutralizowanie uszkodzenia, niepełnosprawności lub upośledzenia. Obecnie norma PN-EN ISO 9999:2002 została zastąpiona normą PN-EN ISO 9999:2007, w której poszerzono klasyfikację pomocy technicznych z 10 do 11 klas.
Według definicji zawartej w „Encyklopedycznym słowniku rehabilitacji”, sprzęt rehabilitacji zawodowej to elementy stanowiska roboczego i jego otoczenia, które biorąc udział w procesach produkcyjnych i rehabilitacyjnych umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy zawodowej.
Przypominamy, że od 1 stycznia 2008 r. zmniejszenie ograniczeń zawodowych nie musi wynikać z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, komisja rehabilitacyjna może wskazać zmniejszenie ograniczeń zawodowych poprzez wskazanie celu ogólnego wynikającego z niepełnosprawności w ogóle np. umożliwienie osobie niepełnosprawnej podniesienia komfortu pracy (gdyż ma utrudnione uzyskanie takiego komfortu ze względu na posiadaną niepełnosprawność), samooceny (gdyż ma zaniżoną ze względu na posiadaną niepełnosprawność), co wpłynie na realną możliwość świadczenia pracy u tego bądź innego pracodawcy.
4. Indywidualne programy rehabilitacji skierowane są zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 245 poz. 1810) do pracowników niepełnosprawnych, którzy w szczególności:
1) posiadają najniższe kwalifikacje;
2) z uwagi na niepełnosprawność mają utrudnione samodzielne wykonywanie pracy;
3) utracili zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku;
4) zmieniają kwalifikacje zawodowe.
Jeżeli przykładowo pracownik stracił możliwość wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku pracy, co może się w każdej chwili przytrafić osobie niepełnosprawnej w związku z aktualnym stanem zdrowia, można osobę przekwalifikować i objąć indywidualnym programem rehabilitacji, wyposażając nowe stanowisko pracy w sprzęt niezbędny do jego wykonywania, co wynika wprost z celu programu zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności.
Prościej jest oczywiście w takiej sytuacji zwolnić pracownika niepełnosprawnego zamiast wydawać pieniądze, do czego polityka organu administracji prowadzi.
Jednak ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.) expressis verbis wskazuje cel, na który mają być wydatkowane środki zakładowego funduszu rehabilitacji.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U z 2008 r. Nr 14 poz. 92 z późn. zm.)
Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy.
5. Do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1, niezbędne jest:
1) dokonanie oceny zdolności do pracy, w szczególności przez:
a) przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych umożliwiających określenie sprawności
fizycznej, psychicznej i umysłowej do wykonywania zawodu oraz ocenę możliwości
zwiększenia tej sprawności,
b) ustalenie kwalifikacji, doświadczeń zawodowych, uzdolnień i zainteresowań;
2) prowadzenie poradnictwa zawodowego uwzględniającego ocenę zdolności do pracy oraz
umożliwiającego wybór odpowiedniego zawodu i szkolenia;
3) przygotowanie zawodowe z uwzględnieniem perspektyw zatrudnienia;
4) dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie;
5) określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy,
a w razie potrzeby - przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu
rehabilitacyjnego itp.
A zatem z ustawy o rehabilitacji wprost wynika, iż środki funduszu należy przeznaczyć na finansowanie rehabilitacji zawodowej w tym indywidualne programy rehabilitacji. Zaś pod pojęciem rehabilitacji zawodowej kryje się m. in. wyposażenie stanowiska pracy osobie niepełnosprawnej, co niewątpliwie zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej. Do takiej oceny ustawa powołuje komisję rehabilitacyjną złożoną z zespołu specjalistów (lekarz, doradca zawodowy, osoba zajmująca się problematyką rehabilitacji). I, jak widać z powyższych przepisów, żadnego znaczenia nie ma fakt, że wyposażenie stanowiska pracy na gruncie kodeksu pracy jest obowiązkiem pracodawcy, bo na gruncie ustawy o rehabilitacji może być finansowane ze środków zfron przeznaczonych na realizację indywidualnych programów rehabilitacji.
Zgodnie z ustawą o rehabilitacji Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych na straży realizacji ustawy o rehabilitacji powinno stać.
Rodzi się pytanie, w jakim celu organ administracji bez podania przyczyny odmawia wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Ograniczenie możliwości wydatkowania środków zfron w związku z niemożliwością uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis skutkuje w pierwszej kolejności zaprzestaniem wydatkowania tych środków na rehabilitację zawodową i leczniczą osób niepełnosprawnych.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż indywidualne programy rehabilitacji funkcjonują od 1 lutego 2003 r. W okresie 2003 – 2008 r. na wydatki, o których mowa w niniejszym piśmie (samochód, klimatyzacja, przekwalifikowanie i wyposażenia stanowiska pracy osobie, która utraciła możliwość świadczenia pracy na dotychczasowym stanowisku pracy) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wydawał zaświadczenia o pomocy de minimis nie mając wątpliwości, co do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych. Trzeba dodać, że katalog wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji w tym okresie nie uległ zmianie. Stanowiska Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych jednoznacznie wskazywały na możliwość finansowania wyposażenia stanowiska pracy.
Ze słów Pana Ministra wynikało, że najmniej dotkliwy dla osób niepełnosprawnych sposób szukania oszczędności w dobie kryzysu to rezygnacja z podwyższenia dofinansowania.
Niestety w ostatnim czasie zakłady pracy chronionej mogą liczyć ze strony Ministerstwa na dalsze szukanie oszczędności w konsekwencji bardzo dotkliwe dla osób niepełnosprawnych:
- zapowiedź likwidacji lub ograniczenia dofinansowania do stopnia lekkiego,
- zablokowanie możliwości wydatkowania środków zfron na rehabilitacje zawodową osób
niepełnosprawnych poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania zaświadczeń o pomocy
de minimis w przypadku zakupu sprzętu na wyposażenie stanowiska pracy w ramach
indywidualnych programów rehabilitacji sfinansowanych z kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy
kwotą miesięcznego dofinansowania, a kwotą wynagrodzenia pracowników przekazaną na
zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
Prosimy o wyjaśnienie powyższej kwestii, informując jednocześnie, że jako organizacja będziemy reprezentować naszych Członków na drodze sądowej, w celu uzyskania zaświadczeń o pomocy de minimis.
opracowanie:
Izabela Stepaniak - Doradca w OBPON.ORG
Mariusz Herdzina - Doradca w OBPON.ORG
20.01.2010r.
podpisał:
Krzysztof Kuncelman - Prezes Zarządu Organizacji
OGÓLNOPOLSKA BAZA PRACODAWCÓW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH OBPON.ORG
www.obpon.org
PLIK PISMA DO BON POBRANIA >>>
PLIK PISMA DO PFRON DO POBRANIA >>>
PRZYPOMINAMY, IŻ W DNIU 23.03.2010r. OTRZYMALISMY ODPOWIEDŹ Z PFRON Z DNIA 15.03.2010r,
|
• Blokada dostępu
Dostęp do pełnej wersji tej wiadomości posiadają tylko zarejestrowani użytkownicy serwisu 
Zmiana sposobu logowania! Przeczytaj!
Jeżeli nie jesteś zarejestrowanym użytkownikiem i chciałbyś uzyskać pełny dostęp do zablokowanych wiadomości
zarejestruj się
Dostęp do pełnych zasobów serwisu informacyjnego mają:
- użytkownicy, którzy korzystają z okresowego płatnego dostępu do serwisu www.zpchr.info,
|
