Jak wynika z niektórych wywiadów prasowych udzielonych przez Pana Ministra Jarosława Dudę - Pełnomocnika Rządu ds.
Osób Niepełnosprawnych oraz Pana Wojciecha Skibę - Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
w 2010 roku planowane jest wyłączenie z systemu dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych posiadających
lekki stopień niepełnosprawności. Planowane wyłączenie tłumaczy się złą sytuacją finansową Funduszu (PFRON). Jak wiadomo,
głównym wydatkiem budżetowym PFRON jest comiesięczne wypłacanie pracodawcom zatrudniającym pracowników niepełnosprawnych
dofinansowania do ich wynagrodzeń, których wysokość uzależniona jest od posiadanego stopnia niepełnosprawności. Istotnie,
w ostatnim czasie, zauważa się widoczny wzrost zatrudnienia osób niepełnosprawnych, szczególnie wśród pracodawców z tzw.
otwartego rynku pracy. Działania i kosztowne kampanie medialne PFRON oraz wielu innych podmiotów przyniosły pozytywny efekt:
tylko od grudnia 2008 roku do września 2009 roku liczba pracodawców osób niepełnosprawnych ogółem zwiększyła się z 9274 do 12 020,
a pracowników niepełnosprawnych ogółem z 203 tys. do ponad 240 tys.(dane PFRON z dnia 12.11.2009r.)
Czy zatem właściwym i spodziewanym celem PFRON w realizacji kampanii społecznych nawołujących do zatrudniania osób
z niepełnosprawnością było uświadomienie pracodawcom potrzeby ich zatrudniania, skoro nikt nie wziął pod uwagę konsekwencji
finansowych wynikających z ewentualnego sukcesu tych działań? A może z góry wątpiono w powodzenie tego przedsięwzięcia,
skoro obecnie sytuacja sprawia wrażenie wielkiego zaskoczenia, a w konsekwencji prowadzi do szukania oszczędności w sposób
- naszym zdaniem - nieprzemyślany i pośpieszny, bowiem ani Rząd ani sam PFRON nie przedstawiły alternatywnych form znalezienia
stosownych oszczędności w budżecie PFRON tak, aby dofinansowania mogły funkcjonować w latach następnych na niezmienionych
zasadach.
ORGANIZACJA Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych OBPON.ORG stanowczo sprzeciwia sie wprowadzeniu w/w rozwiązania.
Sądzimy, iż proponowane rozwiązanie w konsekwencji prowadzić będzie do znacznego utrudnienia osobom z lekkim stopniem
niepełnosprawności podjęcia pracy oraz masowych zwolnień już zatrudnionych pracowników. Proponowane rozwiązanie będzie
miało poważny wpływ finansowy na funkcjonowanie ok.12 tys. pracodawców zatrudniających te osoby (zarówno zakładów pracy
chronionej, jak również pracodawców osób niepełnosprawnych z otwartego rynku pracy). Ponadto wprowadzenie takiego rozwiązania
prowadzić może do podejmowania prób sztucznego "przechodzenia" osób ze stopniem lekkim na stopień umiarkowany, ponieważ
osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym staną się najbardziej poszukiwaną na rynku zatrudnienia grupą osób.
Brak możliwości uzyskiwania dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim, będzie prowadził
do ich dyskryminacji, a osoby te staną się wtedy największą i zagrożoną grupą, która może zostać całkowicie wykluczona zawodowo.
Rząd z jednej strony chwali się podniesieniem wskaźnika zatrudniania osób z niepełnosprawnością w Polsce, z drugiej
- tłumacząc trudną sytuacją finansową PFRON - chce doprowadzić do zwolnienia przeważającej grupy osób niepełnosprawnych,
zatrudnionych w zakładach pracy chronionej oraz u pracodawców z tzw. otwartego rynku pracy. Przypominamy, że wśród ponad
240 tys. zatrudnionych osób niepełnosprawnych w Polsce, w IV kwartale 2008 roku, niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym
aktywnych zawodowo było 55,2% z lekkim stopniem niepełnosprawności, 36,4% z umiarkowanym oraz 8,4% ze znacznym. Wśród osób
pracujących udziały te kształtowały się następująco: 55,8%, 36,2% i 8,0%. Nadmienimy, że konsekwencje tych działań będą
odczuwalne nie tylko dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności aktywnych zawodowo, ale również dla wszystkich osób
niepełnosprawnych prawnie w stopniu lekkim, których jest ponad 1,5 mln.(!), a którym zmniejszy się znacznie możliwość podjęcia
zatrudnienia. Kogo zatem Rząd zamierza w swoich planach nadal obejmować wsparciem w postaci dofinansowania do wynagrodzeń?
Doszło do tego, że pozytywne społecznie skutki, polegające na zwiększeniu liczby zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych
godzą w równowagę finansową Funduszu. Powyższe oznacza, że dalszy wzrost zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie sprzyja
działaniu funduszu celowego powołanego na rzecz rehabilitacji zawodowej i zwiększania zatrudniania osób niepełnosprawnych.
Dziwi nas krótkowzroczna, prymitywna forma, pozyskania oszczędności w PFRON. Po raz kolejny odtrąbiono sukces w postaci
wzrostu liczby zatrudnionych osób niepełnosprawnych dzięki uproszczeniu systemu dofinansowań i licznym kampaniom społecznym,
by natychmiast sukces związany z aktywizacją osób wykluczonych społecznie przemienić w klęskę. Wniosek płynący z tego
"osiągnięcia" polega na przedstawieniu do dyskusji propozycji wyłączenia osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
z systemu dofinansowania. W tym miejscu należałoby zastanowić się, czy taka propozycja nie stanowi jawnej DYSKRYMINACJI
tych osób. Skoro ustawodawca przesądził w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, z późn. zm.), iż do lekkiego
stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie
zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych
z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować
przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne - dlaczego teraz chce
je wyłączyć z systemu wsparcia zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jeżeli nie należy dotować zatrudnienia tych osób,
oznacza to, że są to osoby pełnosprawne, które bez problemu znajdą zatrudnienie u każdego pracodawcy.
Tego typu projekty z pewnością nie przysłużą się zwiększeniu zatrudniania niepełnosprawnych, zwłaszcza na otwartym rynku pracy.
Już w treści ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
założono m.in., że w przyszłym roku (2010) nie nastąpi, wcześniej obiecywane i długo oczekiwane przez pracodawców
z otwartego rynku zrównanie wysokości dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dla firm rynku otwartego
i zakładów pracy chronionej. Rząd niestety - nie wywiązuje się ze złożonej ustawowej obietnicy i zapewnia sobie stosowne
"oszczędności". Tym razem jednak Rząd ma w planach dalej idące zamierzenia, mianowicie odebranie już przyznanej,
funkcjonującej w tej formie od 2004 r. pomocy publicznej dla pracodawców na już zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych
w stopniu lekkim. Co zatem mają zrobić pracodawcy, którzy zatrudnili te osoby ze względu na trudną sytuację finansową,
z powodu kryzysu gospodarczego oraz dostosowując swoje działania gospodarcze (ceny produktów i usług) do kosztów zatrudnienia
osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim, na które otrzymują dofinansowanie?
Pracodawcy po raz kolejny posłuchali Rządu, zatrudnili niepełnosprawnych i znowu czeka ich niespodzianka
- nie dostaną z tego tytułu wsparcia publicznego, i to właśnie dlatego, że zatrudnili za dużo osób niepełnosprawnych.
Może należałoby jednak przeanalizować pozostałe wydatki Funduszu, który został ustawowo powołany w celu wspierania
rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a nie w celu wspierania funkcjonowania różnych podmiotów, które utrzymują się
z przyznanych przez PFRON środków publicznych. Teza o zbyt hojnym wsparciu osób niepełnosprawnych w Polsce także
nie znajduje potwierdzenia, jeśli porównamy rzeczywiste wielkości wsparcia finansowanego w krajach UE dla osób
niepełnosprawnych, gdzie funkcjonuje znacznie szersze wsparcie socjalne dla tych osób. Natomiast ramy pomocy
publicznej wyznacza rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje
pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych)
(Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3), zgodnie z którym pomoc na zatrudnianie w postaci subsydium płacowego nie
może przekraczać 75% kosztów płacy pracownika (definicja kosztów płacy na gruncie prawa krajowego została także
okrojona w porównaniu do rozporządzenia unijnego). Dodajmy, że wysokość naszego wynagrodzenia minimalnego nie należy
do najwyższych w UE.
Apelujemy zatem do Pana Ministra oraz PFRON o przemyślenie skutków proponowanych zmian oraz podjęcie stosownych działań,
celem pozyskania innych źródeł oszczędności i pozyskania funduszy tak, aby sytuacja finansowa PFRON nie musiała
wpłynąć negatywnie na sytuację 12 tys. pracodawców osób niepełnosprawnych oraz wszystkich osób niepełnosprawnych
w stopniu lekkim, tym samym nie obniżając drastycznie wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w Polsce.
Wyrażamy szczerą wolę współpracy z Panem Ministrem. Informujemy również, że wystosowaliśmy do pracodawców osób
niepełnosprawnych ANKIETĘ, której wyniki pozwolą nam rzetelnie określić skutki proponowanego przez Rząd rozwiązania,
tj. wyłączenia z dofinansowania osób posiadających lekki stopień niepełnosprawności dla zatrudniających ich pracodawców,
a które przedłożymy niebawem Panu Ministrowi.
APEL OBPON.ORG DO POBRANIA >>>
